Siła, jaką dysponujemy na co dzień, nie wynika jedynie z wartości tkanki mięśniowej. Współodpowiedzialną rolę pełnią również kości. Jeżeli one osłabną, to mięśnie również tracą swoją wartość, a stąd bierze się potrzeba zadbania o jak najlepsza kondycję kości przez całe życie.

Każda kość pokryta jest okostną, a powierzchnie kości przylegające do siebie – warstwą chrząstki. Zewnętrzna część kości zbudowana jest z istoty zbitej, wewnętrzna zaś z gąbczastej. Obie części otacza siatka kolagenowa zawierająca sole wapnia. Gdy sieć kolagenowa rzednie, a przy tym maleje ilość wapnia, następuje spadek masy kostnej.
Niektóre kości mają wewnątrz jamy szpikowe (kości długie), inne zawierają jamy wypełnione powietrzem komunikującym się z powietrzem atmosferycznym. Są to tak zwane kości pneumatyczne – czołowa, sitowa, klinowa. Wszystkie kości połączone stawami i więzadłami tworzą kościec (szkielet).

Nas interesuje najbardziej proces kostnienia, czyli mineralizacji kości, bo to decyduje o wytrzymałości szkieletu. Mineralizacja, a konkretnie uwapnienie kości zależne jest od pobierania wapnia z pożywienia, od wchłaniania się wapnia w przewodzie pokarmowym i od utraty wapnia przez nerki.

Przemiana wapnia w kościach jest regulowana przez czynniki hormonalne oraz przez witaminę D. Hormon przytarczyc zwany parahormonem działa pobudzająco na uwalnianie wapnia z kości, a kalcytonina wydzielana w tarczycy hamuje ten proces. Witamina D wzmaga wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego (jelit) oraz współuczestniczy z czynnikami hormonalnymi w przesunięciach wapnia w kościach oraz w nerkach.

Zdrowe kości ulegają nieustającej przebudowie. Dzieje się to za sprawą dwóch rodzajów komórek: osteoklastów i osteoblastów. Te pierwsze gubią masę kostną, a te drugie ją tworzą – po prostu oba rodzaje komórek uczestniczą w organicznym procesie przemiany materii, w którym odbywa się rywalizacja między anabolizmem a katabolizmem.

Ciąg dalszy w KiF nr 3/2016

Komentarze: